تاریخچه شرکت نان هوادار (Aerated Bread Company)
در حالی که پخت نان بهطور سنتی به تخمیر نیاز داشت، نانهای شرکت Aerated Bread Company یک استثنا بودند. این کنجکاوی بریتانیایی یک گونه از خمیر هوادار بود که بدون مخمر یا ورآورندههای شیمیایی عمل میآمد، و بهجای آن با گاز دیاکسید کربن که تحت فشار به خمیر دمیده میشد، ور میآمد. این روش در سال 1862 توسط دکتر جان داگلیش (John Dauglish) ابداع شد، که معتقد بود اگر بتوان خمیر را بدون دست انسان و تنها با ماشین ورز داد و تخمیر کرد، نان سالمتر و بهداشتیتر خواهد بود.
در آن زمان، تخمیر با مخمر یک عمل استاندارد بود. اما اصلاحگران بهداشتی به دنبال بهبود شرایط در نانواییها بودند، جایی که ساعات کاری طولانی بود و نانواها مدام در معرض مخمر قرار داشتند، و همین آنها را در معرض خطر بیماریهای پوستی و آسم نانوایان قرار میداد . داگلیش متوجه شد که تخمیر، اسید کربنیک برای ورآوری تولید میکند. او استدلال کرد که اگر این اسید بهطور مصنوعی تولید و مستقیماً به خمیر اضافه شود، دیگر نیازی به تخمیر میکروبی نخواهد بود.
در سال 1856، او به روشی برای تولید اسید کربنیک دست یافت: حل کردن گچ در اسید سولفوریک و عبور دادن مخلوط از طریق آهک. سپس، خمیر مخمری کربناته شده با فشار حدود 2.8 بار (40 psi) را با آرد مخلوط کرد تا خمیر ورآمده ایجاد شود، و سپس آن را پخت. این فرآیند کل نانها را ظرف 2 ساعت به اتمام میرساند — یک کاهش چشمگیر در زمان، نسبت به تخمیر سنتی.
وقتی داگلیش اولین فروشگاه شرکت نان هوادار را افتتاح کرد (که در میان عموم به ABC شناخته میشد)، گفته میشد که این نان برای هضم بهتر از نانهای سنتی تخمیر شده است، چون تصور میشد از سوءهاضمه در افراد حساس جلوگیری کند. همچنین، نان هوادار مدت بسیار بیشتری نسبت به همتای تخمیرشده سنتی خود ماندگاری داشت، اگرچه منتقدان میگفتند طعم خاصی دارد و بافتی خشک و شکننده.
شرکت ABC ابتدا بهعنوان یک نانوایی کوچک و شرکت شیرینیپزی در لندن شروع به کار کرد؛ تا سال 1923 این شرکت به 150 فروشگاه و 250 چایخانه در سراسر شهر گسترش یافت، و آن را به پیشگام در توسعه رستورانهای زنجیرهای تبدیل کرد (نوعی نسخه اوایل قرن بیستم استارباکس).
فروشگاههای ABC بهشدت محبوب بودند و در کتابها و اشعار بسیاری ذکر میشدند. شاعر تی. اس. الیوت (T.S. Eliot) از مردمان غمگینی که برای «اسکونها و کرامپتهای کرهای» گرد هم میآمدند در کافههای ABC نوشته است:
بر فراز اسکونها و کرامپتهای کرهای
اشکریزان، انبوه جمعیت
خمیده در صدها فروشگاه ABC.
با این حال، همه نانواییها را غمانگیز نمیدیدند. در کتاب حریف مخفی (The Secret Adversary) آگاتا کریستی در سال 1922، وقتی کارآگاه تامی برسفورد (Tommy Beresford) پس از اسارت توسط جاسوسها آزاد میشود، مستقیم به سوی یک فروشگاه ABC میرود. ظاهراً یک صبحانه کامل در آنجا سرو میشد.
شرکت نان هوادار (سهامی خاص) Aerated Bread Company, Limited
لیست قیمتها (List of Prices):
- چای (کوچک) … 3d.
- چای (بزرگ) … 8d.
- قهوه (کوچک) … 3d.
- قهوه (بزرگ) … 8d.
- شکلات (کوچک) … 3d.
- شکلات (بزرگ) … 8d.
- خامه … 3d.
- شیر … 1d.
- نوشابه و شیر (هر لیوان) … 1½d.
- نوشابه (بزرگ) … 3d.
- لیموناد (از تازه) … 3d.
- نان یا رول، سبوسدار یا سفید (کیفیت ویژه) … 1d.
- کرسان … 1d.
- پات کره … 1d.
- نان و کره (2 برش) … 2d.
- تست کرهای … 2d.
- کیک شیر (تست شده، کرهای) … 2d.
- اسکون چای (تست شده، کرهای) … 2d.
- تخممرغ (آبپز) … 2d.
- گوشت گاو بریان (هر بشقاب) … 6d.
- گوشت گاو پرسشده … 4d.
- ژامبون … 4d.
- زبان (بهترین انگلیسی) … 4d.
- میگو … 4d.
- ساندویچها (ژامبون، زبان یا گوشت گاو) … 2d.
- پای استیک گوساله (داغ) … 8d. & 4d.
- پای ملتون موبری … 3d.
- کیک ملکه (ساده یا کشمشی) … 1d.
- نان شیرمال (ساده یا کشمشی) … 1d.
- نان زنجبیلی … 1d.
- کیک کشمش و انگور … 1d.
- کیک اسفنجی … 1d.
- کیک ناهار (دانهدار یا میوهای) … 1d.
- کیک نیمکیلویی (دانهدار یا میوهای) … 2d.
- نان زنجبیلی (پوند) … 2d.
- کیک داندی … 2d.
نمای داخلی یک کارخانه نان هوادار Interior of an Aerated Bread Manufactory
قبل از تعقیب کردن آدمهای بد، برام استوکر (Bram Stoker) هم ایده مشابهی داشت. جاناتان هارکر (Jonathan Harker)، وکیل دادگستری که سعی داشت کنت دراکولا را پیدا کند، در مسیرش توقفی هم در یک فروشگاه ABC داشت.
شرکت در دهه 1950 شروع به افول کرد، زمانی که فروخته شد. این فرایند در دهه 1980 کاملاً منسوخ شد، وقتی که با فرایند چورلیوود (Chorleywood process) جایگزین گردید .
کارخانه نان هوادار (بالا) یک مرکز پیشرفته اوایل قرن بیستم بود که مجهز به یک سازوکار مکانیکی متشکل از چرخها، لولهها، دندهها، فشارسنجها و پمپهایی بود که نان اختصاصی شرکت را تولید میکردند.
لیست قیمت برای کیکها، شیرینیها و نان ارائهشده توسط شرکت نان هوادار در حدود سال 1900 است. این نان با استفاده از گاز دیاکسید کربن ساخته میشد و بهعنوان نانی با هضم بهتر و ماندگاری بیشتر تبلیغ میشد.
اما این باعث نشد که کاریکاتوریستهای روزنامه دست از شوخی با روش عجیب و ابتکاری تولید نان بردارند.

